बीड:कृष्णा केदार – मौजे जोला आणि आसपासच्या परिसरात शुक्रवारी व शनिवार या दोन दिवसांत मुसळधार पावसाने जोरदार हजेरी लावली. या पावसामुळे गावातील तलाव तुडुंब भरून वाहू लागला. तलावाच्या भिंतींवरून पाणी ओसंडून वाहत असल्याचे पाहून गावकऱ्यांमध्ये तातडीने उपाययोजना करण्याची तयारी सुरू झाली.
गावकऱ्यांनी परिस्थितीची तात्काळ दखल घेतली आणि संकट टाळण्यासाठी एकत्र येऊन तातडीने उपाययोजना सुरु केल्या. तलाठी रविंद्र गायकवाड यांच्या मार्गदर्शनाखाली ग्रामस्थांनी पाणी वाहून जाण्याचा मार्ग निश्चित केला, तलावाच्या भिंतींवरून पाणी ओसंडण्याचे धोके कमी करण्यासाठी तातडीने तंबू व बाधारे उभारले. याशिवाय गावकऱ्यांनी तलावाजवळील कमी उंचीच्या भागात तात्पुरती अडथळे निर्माण करून पाण्याचे नियोजन केले, ज्यामुळे तलावाचा पाण्याचा प्रवाह नियंत्रित राहिला.
गावकऱ्यांच्या प्रयत्नांमुळे तलावाच्या पाण्याने घरं आणि शेतजमीन नुकसान पोहोचवण्यापासून वाचली. मौजे जोला परिसरातील नागरिकांनी एकजूट दाखवत, स्वसंरक्षण आणि आपत्ती व्यवस्थापनाचे उत्कृष्ट उदाहरण दिले. या मोहिमेत महिलांपासून युवकांपर्यंत सर्वांनी सक्रिय सहभाग घेतला. तलावाच्या भिंतीवर तात्काळ उपाययोजना करून त्यांनी मोठ्या आपत्तीचे संकट टळवले.
या वेळी तलाठी रविंद्र गायकवाड यांनी ग्रामस्थांना मार्गदर्शन करत म्हणाले, “आपत्तीच्या वेळी वेळेवर केलेल्या उपाययोजनांनी नुकसान टळते. नागरिकांनी एकत्र काम केल्यास कोणतीही नैसर्गिक आपत्ती सहज पार करता येते.” त्यांच्या मार्गदर्शनामुळे गावकऱ्यांमध्ये योग्य समन्वय साधला गेला आणि पाणी वाहून जाण्याचा धोका कमी झाला.
महाएनजिओ फेडरेशन, महाराष्ट्र राज्याचे बीड जिल्हा समन्वयक श्री. बाजीराव नवनाथ ढाकणे यांनी या मोहिमेचे कौतुक करत म्हटले की, “ही संपूर्ण घटना ग्रामस्थांच्या सजगतेचा आणि एकजुटीचा उत्तम आदर्श आहे. स्वसंरक्षण आणि तत्परतेमुळे मोठे नुकसान टळले.”
गावकऱ्यांनी तलावाजवळील प्रमुख ठिकाणी तात्पुरते अडथळे तयार करून पाण्याचा प्रवाह नियंत्रित केला आणि शेतजमीन व घरांना होणाऱ्या नुकसानाची शक्यता कमी केली. तसेच, तलावाच्या भिंतींवर सतत नजर ठेवून आवश्यकतेनुसार उपाययोजना सुरू ठेवली गेली.
या मोहिमेत सहभागी सर्व नागरिकांनी एकमेकांना मदत केली, सूचना पाळल्या आणि सुरक्षिततेसाठी आवश्यक ती काळजी घेतली. ग्रामस्थांची एकजूट, तत्परता आणि जलसंधारणातील सजगता यामुळे तलाव पूर्णपणे भरला असला तरी कोणत्याही घराला किंवा शेतजमिनीला मोठा फटका बसला नाही.
मौजे जोला गाव आणि परिसरातील नागरिकांनी या संकटकाळात दाखवलेली सजगता, एकजूट आणि तत्परता इतर गावांसाठीही प्रेरणादायी ठरते. हा अनुभव दर्शवतो की, नैसर्गिक आपत्तीच्या वेळी लोकांच्या एकजुटीने, योग्य मार्गदर्शनाने आणि तत्परतेने मोठे नुकसान टाळता येते.
श्री. बाजीराव नवनाथ ढाकणे यांनी म्हटले की, “ग्रामस्थांनी स्वसंरक्षणाच्या तत्त्वाचा आदर्श ठेवला. या मोहिमेमुळे गावकऱ्यांना आपत्ती व्यवस्थापनाचे तंत्र समजले आणि भविष्यातील आपत्तींसाठी सजग राहण्याची जाणीव निर्माण झाली.”
या घटनेतून स्पष्ट होते की, गावकऱ्यांच्या सामूहिक प्रयत्नांनी नैसर्गिक आपत्तीचे संकट कमी करता येते. तलाठी व स्थानिक प्रशासनाच्या मदतीमुळे योग्य मार्गदर्शन मिळाले, तर गावकऱ्यांच्या सजगतेमुळे मोठ्या नुकसानापासून बचाव झाला. मौजे जोला आणि परिसरातील ही घटना ग्रामस्थांच्या संघटनात्मक क्षमता आणि सजगतेचा उत्कृष्ट उदाहरण ठरते.
